среда, 15 марта 2017 г.

ბავშვი 1 წლისა და 4 თვის ასაკში

ამ ასაკში ბავშვებს ხშირად ეცვლებათ გემოვნება – პატარამ შესაძლოა ცხვირი აიბზუოს იმ საჭმელის მიმართ, რომელიც სულ ცოტა ხნის წინ მისთვის საყვარელ საჭმელად ითვლებიდა. არის პერიოდები, როცა ბავშვი მხოლოდ მაკარონს, ან მხოლოდ ფაფებს ჭამს. მშობლები ხშირად ნერვიულობენ იმის გამო, რომ მათი პატარა არ ღებულობს საჭირო რაოდენობით ვიტამინებს; თუმცა გამოკვლევები აჩვენებენ, რომ ჯანმრთელი ბავშვი არასოდეს არ შეჭამს ზომაზე მეტს და არასოდეს არ იშიმშილებს. სინამდვილეში, ბავშვების უმრავლესობა საკვებს იმ რაოდენობით ღებულობენ, რაც აუცილებელია მათი ზრდა-განვითარებისათვის. მშობლებმა კი მხოლოდ იმაზე უნდა იზრუნონ, რომ ბავშვს მიაწოდონ მრავალფეროვანი საკვები ყოველი კვების დროს და მისცენ იმის საშუალება, რომ ბავშვმა თვითონ გადაწყვიტოს რა შეჭამოს.

вторник, 14 марта 2017 г.

ბავშვი 1 წლისა და 5 თვის ასაკში

ჩვენ ვისაუბრებთ ბავშვის განვითარების იმ ეტაპზე, როდესაც იგი რამდენიმე თვეა, დადის და გაცილებით უკეთ დგას ფეხზე; უკვე იშვიათად ვარდება, სიარულის დროს შეუძლია სათამაშოს ხელში დაკავება, მისით გართობა და რაც მთავარია, დამოუკიდებლად ინარჩუნებს წონასწორობას. ამ ასაკის ბავშვები სიხარულს ვერ ფარავენ, როდესაც ძვრებიან კიბეზე, ოთახში მდგარ ავეჯზე ან რაიმე ნივთზე და მოკლედ – ყველგან, სადაც მოახერხებენ. თქვენს პატარა კლდემსვლელს ნუ მოაკლებთ ამ სიხარულს; მიეცით მეტი მოძრაობის საშუალება, ოღონდ, რა თქმა უნდა, აუცილებელია მისი უსაფრთხოების მაქსიმალურად უზრუნველყოფა. ასეთი პრაქტიკა, ამ მცდელობათა ხშირი გამეორება ჩვილებისთვის ძალზე მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი განამტკიცებენ ადამიანისთვის უმნიშვნელოვანეს ჩვევებს.

ასე რომ, არ გაგიკვირდეთ და არც გაწყრეთ, თუ თქვენი პატარა გამუდმებით სადღაც ცდილობს აბობღებას. თუ მან უკვე ,,დაიპყრო", მაგალითად, სასტუმრო ოთახის სავარძელი, აუცილებლად ეცდება, იმავეს მიაღწიოს, ვთქვათ, ბებიას სავარძელზე ან სამზარეულოს სკამზეც. არის შემთხვევებიც, როდესაც ბავშვს კარგად შეუძლია თქვენი სახლის კიბეზე დამოუკიდებლად ასვლა; თავისი მიღწევით აღფრთოვანებული შეეცდება, ეს ,,რეკორდი" მეზობლის კიბეზეც გაიმეოროს.


იხ. სტატია სრულად: http://www.medgeo.net/2010/06/09/baby-18/
..


ბავშვი 1 წლისა და 6 თვის ასაკში

ამ პერიოდში, ბავშვი რამდენიმე თვეა, დადის და ფეხზე გაცილებით უკეთ დგას. უკვე ნაკლებად ეცემა, კარგად ბრუნდება გვერდით, უკეთ უკავია სათამაშოები და სიარულის დროს თამაშობს კიდეც; ადვილად ინარჩუნებს წონასწორობას. ამ ასაკის ბავშვებს ძალიან უყვართ აძრომა კიბეზე, სხვადასხვა ავეჯსა თუ ნივთზე, ყველაფერზე, რაზეც მიეცემათ ამის საშუალება. ბავშვს ამ სიამოვნებას ნუ მოაკლებთ. ამით იგი გადის ძალზე საჭირო პრაქტიკას და იძენს აუცილებელ ჩვევებს.

ოღონდ, რა თქმა უნდა, ეს ყოველივე თქვენი მეთვალყურეობის ქვეშ და უსაფრთხო პირობებში უნდა ხდებოდეს. თანადათან, ბავშვი იძენს სხვა, შედარებით რთულ მოტორულ ჩვევებსაც, როგორიცაა: ხტუნვა და სირბილი. ამ პროცესში მას ემატება როგორც ფიზიკური ძალა, ისე თავდაჯერებულობა და დამოუკიდებლობაც.

წლინახევრის ბავშვები გამოირჩევიან საოცარი ენერგულობითა და განუწყვეტელი მოძრაობის სურვილით, რაც ბუნებრივი და აუცილებელი პროცესია. ამით გამოიმუშავებენ არა მარტო აუცილებელ მოტორულ ჩვევებს, არამედ მოძრაობის კოორდინაციასაც იუმჯობესებენ. ამ ასაკში მას უკვე შეუძლია კოშკის აშენება 3–4 კუბიკით, ბურთის გადაგდება, თოკზე გამობმული სათამაშოს ტარება, სათამაშოს, ასევე სხვა ნივთის დადება და აღება, წიგნის გვერდების გადაფურცვლა, კარის სახელურის მოქაჩვა და კარის გაღება, სუფრის ნივთების გამოყენება (ოღონდ არა ისე მოხერხებულად, როგორც თქვენ გინდათ), სასმეველადან წყლის დამოუკიდებლად დალევა და ხატვაც კი. ამავე დროს, ბავშვი ბუნებრივად სწავლობს თამაშის ახალ პრინციპებს და ძველ სათამაშოებს ახლებურად იყენებს. თუ დაკვირვებიხართ, ჩვეულებრივი კუბიკი შესაძლოა ,,გადააქციოს" გემად ან თვითმფრინავად, თოკზე გამობმული სათამაშო – საბავშვო ეტლად, პლასტილინი – ფუნთუშად და ა.შ. ყურადღება მიაქციეთ, როგორ განახორციელებს თქვენი პატარა თავის წარმოსახვას და ამავე დროს, უკვე გამომუშავებული მოტორული ჩვევები როგორ უწყობს ხელს – თამაშს შემოქმედებითად მიუდგეს.

იხ. სტატია სრულად: http://www.medgeo.net/2010/06/16/baby-19/




ბავშვი 1 წლისა და 7 თვის ასაკში

19 თვის ბავშვს დღე–ღამეში საშუალოდ 13 საათი უნდა ეძინოს. მათ უმრავლესობას სურვილი აქვს, იძინოს დილით და სადილობის დროსაც. გარკვეულ ნაწილს პრობლემა ექმნება დღის განმავლობაში დაძინებასთან დაკავშირებით. ამ კატეგორიის ბავშვები ჭირვეულობენ და არ სურთ შუადღეს დაძინება. საერთოდ, ამ ასაკის ბავშვები სრულებით კმაყოფილდებიან სადილობის შემდეგ ძილით იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლიათ 2 საათის მანძილზე იძინონ. თუ თქვენი პატარა ეწინააღმდეგება დღის განმავლობაში ძილს, არ დააძალოთ, შეუქმენით მას მშვიდი გარემო და, ადრე თუ გვიან, მას ბუნებრივად მოუნდება დაძინება.

ოდნავ ჩააბნელეთ მისი ოთახი, წაუკითხეთ რაიმე წიგნი, მოასმენინეთ მშვიდი მუსიკა და ზოგადად, შეუქმენით ძილისთვის შესაფერი გარემო. თუ, ამის მიუხედავად, მაინც არ დაეძინა, ხმაურიანი თამაშისგან მაინც დაისვენებს ისიც და რა თქმა უნდა – თქვენც.

ხშირი ჭირვეულობა `აუტანელი ორწლიანების~ დამახასიათებელი თვისებაა.ჯერ კიდევ 12 თვის ასაკიდან ბავშვები იწყებენ ყვირილს, ტირილს, კბენასაც კი, როდესაც ვერ იღებენ, რაც სურთ. თუმცა, კარგად ჯერ არ იციან, რა უფრო მოსწონთ. 19 თვის ბავშვი ამ მხრივ გაცილებით განვითარებულია (მაგალითად, მას იტაცებს პატარა სატვირთო მანქანით თამაში და ამავე დროს, სულაც არ მოსწონს, როდესაც მშობლები მოუწოდებენ, თამაში შეწყვიტოს და დასაძინებლად წავიდეს). ამას გარდა, იგი იწყებს ყურის წაყრუებას იმის გამო, რომ მას რაიმეზე უარი უთხრეს, ან გეგმები ჩაეშალა და სურვილი არ აუსრულდა.

იხ. სტატია სრულად: http://www.medgeo.net/2010/06/23/baby-20/


ბავშვი 1 წლისა და 9 თვის ასაკში

ბავშვები ამ ასაკშიც აქტიურად ინტერესდებიან იმით, თუ როგორ გამოიყურება ესა თუ ის საგანი, რა სუნი, გემო ან ხმა აქვს საგნებს; ყოველივე ამის გაგებას კი ხელის შეხებითა და მისი პირში ჩადებით ცდილობენ. მართალია, ადრინდელივით, საჭმელად უვარგის ნივთებს კვლავ პირში ჩადებით ეცნობიან, მაგრამ ამჯერად უკვე სხვა შეგრძნებით უნარსაც იყენებენ სამყაროს შესაცნობად. ის კარგად გრძნობს, მაგალითად, ძაღლის რბილ ბეწვს, სიამოვნებით ყნოსავს ნამცხვრის სუნს, რომელსაც სამზარეულოში აცხობთ, სცნობს თავის გამოსახულებას სარკეში, ასევე სიამოვნებით უსმენს ჩიტების ჭიკჭიკს, აგემოვნებენ ახალი საჭმელების გემოს.

თქვენი პატარა შესაძლოა ძალზე აღაგზნოს შთაბეჭდილებების მოჭარბებამ (მაგალითად – დაბადების დღეზე, ან ხანგრძლივი სეირნობის შემდეგ).იმის გამო, რომ ყველაფრის გაანალიზება და გადმოცემა არ ძალუძთ, შესაძლოა, მოუსვენრად იყვნენ, ტირილი ან ჭირვეულობა დაიწყონ. ზოგადად, ბავშვებისთვის სამყარო გრძნობებისა და შთაბეჭდილებების დღესასწაულია, სადაც `საზეიმო საჭმელები~ პატარა, ბავშვების შესაფერისი პორციებით უნდა მიიტანოთ.
იხ. სტატია სრულად: https://www.medgeo.net/2010/07/07/baby-22/


ბავშვი 1 წლისა და 10 თვის ასაკში

ბავშვი რაც უფრო ვითარდება ფიზიკურად, მით მეტად უჩნდება ბუნებრივი მოთხოვნილება – თავად გაიხადოს წინდები, ფეხსაცმელი, მაისური, ტრუსები. მას ძალიან ახარებს საკუთარ თავში ახალი უნარის აღმოჩენა – გაიხადოს დამოუკიდებლად (დამოუკიდებლად ჩაცმას მოგვიანებით სწავლობს). თქვენ ალბათ ძალისხმევა გჭირდებათ–ხოლმე, რომ აცქმუტებულ, მოუსვენარ პატარას ჩააცვათ ტანსაცმელი და შემდეგ არ მისცეთ მისი გახდის საშუალება. ვთქვათ, მას აცმევთ წინდებს, ის კი მაშინვე იხდის. ან კიდევ, ზამთრის ცივ დღეს აცმევთ და ახურავთ თბილად, ის კი ქუდის გარეშე სიარულს ამჯობინებს. გაითვალისწინეთ, რომ თქვენი პატარასთვის მთელი ეს ჩაცმა–გახდის პროცესი მხოლოდ და მხოლოდ გასართობი თამაშია.
ეს ყოველივე დამოუკიდებლობისა და სიტუაციაზე კონტროლის დამყარებისთვის ბრძოლის განუყოფელი ნაწილია. ბუნებრივია, თქვენ ფიქრობთ, რომ, სულ ცოტა, არასასიამოვნო პროცესია, როდესაც ბავშვი ჯიუტობს და გამუდმებით იხდის, განსაკუთრებით – საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში. სად არის გამოსავალი? უპირველესად, უნდა აღიაროთ, რომ თქვენს შვილს ფიზიკური დამოუკიდებლობის დიდი მოთხოვნილება აქვს. ჩაცმის შესახებ თქვენს ბრძოლას ცოტა ხნით მარტივად შეხედეთ: აუცილებელია, ბავშვს ქუდი ეხუროს, თუ გარეთ 17 გრადუსი სითბოა? უკიდურეს შემთხვევაში, შვილს ისეთი შესაკრავებით გაწყობილი ტანსაცმელი მაინც ჩააცვით, რომლის გახდა მას გაუჭირდება.

იხ. სტატია სრულად: https://www.medgeo.net/2010/07/14/baby-23/


ბავშვი 1 წლისა და 11 თვის ასაკში

რამდენიმე თვეა, თქვენი შვილი დამოუკიდებლად დადის, დარბის, სხვადასხვა ნივთზე აძრომასაც ახერხებს, მაგრამ უცებ ის ფეხებში სისუსტეს გრძნობს და ხელში აყვანას ითხოვს. მაშ, რა ხდება? თქვენი ბუთხუზას სიარული ან სირბილი კი არ დავიწყებია; უბრალოდ, იმ ეტაპს მიაღწია, როდესაც დამოუკიდებლობა და მოძრაობა მისთვის სიახლეს აღარ წარმოადგენს. ჯერ ერთი, სიარული თითქოს უკვე მის მოვალეობად ითვლება და მოცემულ მომენტში, ქვეცნობიერად, მასზე დაკისრებულ პირველ მოვალეობას აპროტესტებს. მეორეც, შესაძლოა, ბავშვს მაინცდამაინც არც მოსწონდეს ახლახან აღმოჩენილი დამოუკიდებლობის განცდა და უჩნდება სურვილი, ვინმემ მხარი დაუჭიროს, თავი უფრო დაცულად იგრძნოს.
შეუძლია, დამოუკიდებლად მივიდეს საწოლთან და დაწვეს დასაძინებლად, მაგრამ ის დაჟინებით ითხოვს, თქვენ მიიყვანოთ. სად არის გამოსავალი ამ სიტუაციაში? ეცადეთ, კომპრომისი მოძებნოთ: ბავშვს დამოუკიდებელი სიარულისთვის მეტი საშუალება და სტიმული მიეცით. რაც შეიძლება, მეტად მოეფერეთ და მასთან უფრო მჭიდრო კონტაქტი დაამყარეთ, რათა ის დარწმუნდეს, რომ თქვენ კვლავ მისი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი ხართ. სულ მალე, თქვენი ბუთხუზა კვლავ მოიკრებს საკუთარი თავის რწმენას, დამოუკიდებლობის განცდას და კვლავ დაიწყებს სიარულს.

იხ. სტატია სრულად: https://www.medgeo.net/2010/07/21/baby-24/